Owek. Choltilda Nakate Kikomeko (owokutano okuva ku ddyo) n’abakulira ebisomesero bya Kabaka, oluvannyuma lw’olukiiko olwatuuziddwa e Bulange, Mengo.
Mengo – Minisita w’Enkulakulana y’Abantu n’Ebyenjigiriza mu Bwakabaka bwa Buganda, Owek. Choltilda Nakate Kikomeko, akubirizza abakulira amasomero ga Kabaka ag’ebisomesero (Nursery Schools) okuteeka Oluganda ku mwanjo mu kusomesa abaana, wamu n’okunyweza enkolagana n’abazadde, mu kaweefube w’okukuuma ennono n’obuwangwa bwa Buganda.
Owek. Nakate yabadde ayogera mu lukiiko lw’abakulira ebisomesero bya Kabaka olutudde e Bulange, Mengo, nga luno lubadde lukubaganya ebirowoozo ku ngeri y’okutumbula omutindo gw’ebyenjigiriza n’okukuuma obuwangwa mu masomero g’Obwakabaka.
Okukuuma Olulimi n’Obuwangwa
Minisita ategeezezza nti mu mulembe gwa tekinologiya, waliwo obulabe obw’abaana abato okwerabira olulimi lwabwe oluzaliranwa, ekintu ky’agambye nti kiyinza okubaviirako okulemererwa okumanya ennono n’obuwangwa bw’abantu baabwe.
Yagumizza nti okusomesa Oluganda mu masomero tekulemesa mwana kuyiga Lungereza, wabula kimuyamba okugaziya obwongo, okutegeera obulungi ebyenjigiriza, n’okumanya gy’ava.
“Abaana baffe balina okumanya kye bali nga bakyali bato. Oluganda lusinga okuba olulimi; lya mpisa, lya buwangwa, era lya musingi gw’obulamu bwaffe,” Owek. Nakate bwe yagambye.
Yagattako nti Obwakabaka bwagala okukuza abaana abasobola okuvuganya ku mutendera gw’ensi yonna, naye nga balina emisingi egy’ennono egyanywevu.
Enkolagana n’Abazadde
Ng’ayongera ku nsonga y’okuteeka Oluganda ku mwanjo, Minisita yakubirizza abakulira amasomero okunyweza empuliziganya n’abazadde, ng’agamba nti ebyenjigiriza ebirungi bitandikira mu nkolagana ennungi wakati w’essomero n’amaka.
Era yabakuutidde okuba abanyiikivu mu mirimu gy’Obwakabaka n’okubeera ababaka ba Ssaabasajja Kabaka mu bitundu gye bakolera, nga bayitira mu kuweereza n’obumalirivu.
Okugaziya Ebisomesero bya Kabaka
Owek. Nakate yategeezezza nti okutandikawo n’okugaziya ebisomesero bya Kabaka kuli mu nteekateeka y’Obwakabaka ey’okutuusa ebyenjigiriza eby’omutindo eri abantu ba Kabaka ku madaala gonna.
Yagamba nti ebisomesero bino byatandikiddwa ku musingi gw’okukuza omwana ng’atandikira ku musingi ogunywevu, era nga kati enteekateeka eno ebunye mu Masaza kumi n’omu (11).
Okumaliriza
Abakulira amasomero ga Kabaka abeetabye mu lukiiko baasiimye obubaka bwa Minisita era ne beeyama okuteeka mu nkola ebyo ebibajjukiziddwa, naddala okukozesa ebitabo n’ebikozesebwa mu kusomesa ebiri mu Luganda.
Kino kisuubirwa okwongera amaanyi mu kukuza omwana w’e Buganda amanyi gy’ava, ategeera obuwangwa bwe, era yetegekera obulamu bw’ensi y’omulembe.